جنگ ایران و اسرائیل جام جهانی را تحت تاثیر قرار می دهد؟
نیک نیوز: یادداشت- آیا آتش بس موقت و سست بین ایران، آمریکا و اسرائیل می تواند بر جام جهانی تاثیرگذار باشد؟
در حالی که 2 روز تا آغاز رقابتهای جام جهانی در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک زمان باقی است، بامداد دوشنبه 18 خرداد، با شلیک موشک های ایران و پاسخ محدود اسرائیل خاورمیانه بار دیگر در صحنه ای از «دیپلماسی اجبار» و تبادل سیگنال های نظامی قرار گرفت.
تماس رییس جمهور آمریکا دونالد ترامپ با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل برای کاهش واکنش تلافی جویانه، تصویری از یک «موازنه اضطراب آور» را نشان داد که شاید یکی از دلایل آن برگزاری جام جهانی در کشور آمریکا است. ایران یکی از تیم های راه یافته به جام جهانی که 3 بازی مرحله گروهی آن در خاک آمریکا برگزار می شود، می تواند دلیل دیگری برای کنترل اقدامات اسرائیل از سوی آمریکا باشد.
با این حال همزمانی جام جهانی فوتبال با بحرانهای امنیتی الزاماً مانع جنگافروزی نیست. اسرائیل در دهههای گذشته نشان داده رویدادهایی مانند جام جهانی را مانع اقدام نظامی نمیداند و حتی ممکن است از تمرکز رسانهای جهان بر ورزش برای افزایش عملیات نظامی استفاده کند. آمریکا اما در جام جهانی ۲۰۲۶ یکی از میزبانان اصلی است و ورود به جنگی بزرگ، بهویژه با ایران، میتواند امنیت داخلی، گردشگری، بازار انرژی، پروازها، اعتبار میزبانی و تصویر جهانی واشنگتن را تحت فشار قرار دهد.
اسرائیل ممکن است همزمان با جام جهانی فوتبال، سطح عملیات محدود خود را افزایش دهد؛ بهویژه در جنوب لبنان، غزه یا حوزه عملیاتهای اطلاعاتی و امنیتی. این نوع اقدامات برای تلآویو در چارچوب محاسبات جاری امنیتی قرار میگیرد و لزوماً نیازی به ورود مستقیم آمریکا ندارد. حتی تمرکز رسانهای جهان بر جام جهانی میتواند برای برخی عملیاتهای محدود، هزینه توجه افکار عمومی را کاهش دهد.آیا با این اوصاف بار دیگر دو کشور درگیر جنگ می شوند؟ یک فرضیه محتمل بر عدم همراهی آمریکا در این مقطع زمانی با اسرائیل دلالت می کند.
بدین معنی که اسرائیل بدون پشتیبانی مستقیم و گسترده آمریکا، توان اداره چنین جنگی را ندارد. درگیری با ایران میتواند پایگاههای آمریکا در منطقه، مسیرهای انرژی، امنیت متحدان عرب واشنگتن و بازارهای جهانی را درگیر کند. اگر آمریکا در دوره میزبانی جام جهانی تمایلی به ورود مستقیم به چنین جنگی نداشته باشد، بعید است اجازه دهد اسرائیل بحرانی ایجاد کند که واشنگتن ناچار به مدیریت نظامی و اقتصادی آن شود. اگر برای اسرائیل، جام جهانی مانع جنگ افروزی نیست؛ برعکس برای آمریکا یک ریسک مدیریتی است. واشنگتن ممکن است با عملیات محدود اسرائیل کنار بیاید، اما جنگ گستردهای که قیمت انرژی، امنیت پروازها، مسیرهای کشتیرانی، بیمه، بازارها و افکار عمومی جهان را تحت تأثیر قرار دهد، با منطق میزبانی جام جهانی سازگار نیست.
بنابراین ادامه آتش بازی ایران و اسرائیل به غیر از اینکه منافع یکی از میزبانان جام جهانی در منطقه را به خطر می اندازد، می تواند باعث اعتراضات مدنی در داخل آمریکا هم شود. اتفاقی که نه فیفا با سود هنگفتی که از این رقابتها به دست می آورد خواهان آن است نه آمریکایی ها. از سوی دیگر حضور تیم های عراق و اردن هم در جام جهانی می تواند بازی منطقه را به سمت و سوی دیگری ببردد. دو کشوری که در جنگ 40 روزه به طور غیرمستقیم درگیر تنش های منطقه بوده اند. دو کشور شاید ترجیح بدهند این بار در حاشیه بمانند و فرصت به دست آمده از 48 تیمی جام جهانی را قربانی جنگ نکنند. اتفاقی که خیلی خوشایند ایران نیست.
سلطان برکات، استاد سیاست عمومی در دانشگاه حمد بن خلیفه، میگوید: «دونالد ترامپ، با ادامه مذاکرات با ایران، با یک اقدام دشوار برای ایجاد تعادل روبرو است.»برکات معتقد است که ترامپ همچنان تحت فشار است تا به یک توافق موقت با تهران دست یابد. او گفت که اسرائیل همچنان عامل کلیدی در تعیین اینکه آیا دیپلماسی میتواند پیش برود یا خیر، است. «اسرائیل از ایالات متحده برای جلوگیری از اقدام نظامی ایران تا زمانی که دستور کار خود را در لبنان به پایان برساند، استفاده میکند.» برکات می گوید: «تهران همچنان هرگونه توافق گستردهتر را به تحولات لبنان مرتبط میکند و ایران بارها تأکید کرده است که «آتشبس در لبنان» باید بخشی از این بسته باشد.»
افسون حضرتی- نیک نیوز
نظر شما